De marktmacht van supermarkten en van voedselconcerns is buitensporig groot, dat beinvloed zowel het aanbod, de wetenschap als de politiek.

supermarktDe marktmacht van supermarkten en voedselconcerns is buitensporig groot, dat beinvloed zowel het aanbod, de wetenschap als de politiek.
Albert Heijn, Jumbo, Lidl en Plus hebben samen bijna driekwart (73,1%) van de hele markt in handen.

Niet alleen supermarkten hebben een groeiende marktmacht. Ook de productie is grotendeels in handen van enkele voedingsgiganten.
Slechts drie bedrijven - Unilever, de Indiase Tata Group en Associated British Foods beheersen ongeveer 80% van de wereldwijde theehandel. 60% van alle babyvoeding wereldwijd wordt geproduceerd door slechts vier fabrikanten. In West-Europa is hun marktaandeel 74%, en in Australië is hun marktaandeel 92%.

De voedselreuzen doen er ook alles aan om hun macht via omzet en winsten te verhogen. Een triest voorbeeld is de grote blauwe, 30 meter lange Nestlé-boot, die zeven jaar lang als een drijvende supermarkt over de Amazone-rivier op en neer voer. Het doel was om “het genot” van de Nestlé-repen naar de armste mensen in het Amazonegebied te brengen.

Marktmacht is slecht voor onze gezondheid
Macht op de markt betekent ook macht over wat wij eten. In de praktijk is het gevolg dat we overstelpt worden met sterk bewerkte producten.
Voor bedrijven is de productie van bewerkt voedsel extra winstgevend: de grote hoeveelheden suiker, vet en zout zijn verslavend. Deze grondstoffen zijn vaak goedkoop.

De ‘supermarktmacht werkt een ongezond aanbod in de hand: veel (kleine) winkels en voedselproducenten kunnen nauwelijks concurreren door de prijsoorlogen en margedruk van de grote machthebbers. De meeste producten die uiteindelijk in het supermarktschap terechtkomen zijn grootschalig geproduceerde voedingsmiddelen: voedsel verpakt met additieven, smaakstoffen en ingrediënten van lage kwaliteit. Alle reden dus om je boodschappen te doen op de (biologische) markt (biologische) winkeltjes, bij boerderijwinkels, een Turkse winkel, toko's

Aan de onderhandelingstafel
Wanneer de economische macht geconcentreerd is, zoals in het geval van de voedingsindustrie, dan hebben zij onvermijdelijk ook politieke macht. Voedingsgiganten hebben veel geld om te lobbyen.Te vaak wordt de voedingsindustrie dan ook door de politiek uitgenodigd om aan te onderhandelingstafel plaats te nemen. Neem het Nationaal Preventieakkoord. De maatregelen in het kader van overgewicht en obesitas zijn veel minder vergaand dan voor roken. Waarom? De tabaksindustrie mocht niet aan tafel zitten, de voedingsindustrie wel. Dit lijkt verdacht veel op belangenverstrengeling...

Wetenschap voor de kar van de industrie
Bedrijven die veel geld hebben, kunnen ook gemakkelijker de wetenschap voor hun kar spannen. Heel veel onderzoeken naar ziekten zoals obesitas worden gefinancierd door bedrijven als Coca-Cola, Kellogg's, PepsiCo en Nestlé. Dergelijke onderzoeken wijzen bijvoorbeeld uit dat vooral een gebrek aan beweging tot overgewicht leidt. Zo wordt de aandacht afgeleid van de rol van ongezonde voeding bij overgewicht. Commerciële belangen krijgen hierbij voorrang op de belangen van de samenleving. Een onwenselijke ontwikkeling.

Marktmacht
Door de economische macht bepalen de voedselgiganten de prijs die zij betalen aan de voedselproducenten, zoals de boeren. Zij spelen de boeren tegen elkaar uit. Daardoor krijgen zij een veel te lage prijs voor hun produkten en worden de boeren gedwongen tot grootschalige landbouw,met als gevolg de bioindustrie en ongewenst gifgebruik. De gevolgen zijn bekend: een bedreiging van de biodiversiteit door o.a stikstof die de natuur bedreigt, fijnstof die mogelijk mede verantwoordelijk was voor de verspreiding van Q-koorts en het Caronavirus in Brabant en de bijdrage aan klimaatverandering.
Kortom redenen genoeg om de supermarkten te mijden, vooral ook omdat je in de te drukke supermarkten een verhoogde kans hebt op een coronabesmetting. Dan ben je bij de kleinere overzichtelijke winkels toch een stuk beter af.